Babes neurriak dituzten zonaldeak bi dira: San Lorenzo baseliza eta Olarreagako burdinola. Lehenengoak ez du inolako afekziorik baina burdinolaren ur kanalizazioan kokatzen da saihesbidearen pilareetako bat. Horregaitik kanalizazioaren azterketa foto metriko bat egitea gomendagarria deritzogu.

Obraren ibilbidean eginiko jarraipenak, ondare arkeologikoaren aldetik ez du eman inolako emaitza garrantzitzurik.

Foruako udalak San Bernardo de Baldatikako ernitaren birgaikuntzaren beharra ikusi zuen eraikina egoera oso txarrean bait zegoen. Lan hauen aurretik beharezkoa zen ermitaren balorazio arkeologiko bat egitea eta horretarako ermitaren barruan hiru zundaketa egin genituen. Bi zundaketa bat etorriko ziren koruaren pilaren zapatentzako egingo ziren zuloekin, 1mX1m koak izan zirelarik eta hirugarren zundaketa l formakoa, 2,5mX2mX1m dimentziotakoa eta altarearen inguruan egin zena. Zundaketa Hauek lau fase historiko nabarmendu dituzte elizan.

Lehenengo fasea gaur eguneko zementuzko sorua (U.E.1) izando zen eta baita aurreko adreiluzko sorua aportzen duen ebakidura unitatea (U.E.4). Garaikidea izando litzateke fase hontako kontextu historikoa.

Zoru horren azpian adreiluzko zoladura bat dago (U.E. 3), fase hontako kontextu historikorik ez daukagu baina suposatzen dugu elizaren berrikuntza batera lotuta egongo zela. Bigarren fase bezela deritzogu zoladura honi. .

Hirugarren fase bezela San Bernardo baselizaren eraikitzea dugu, estratigrafian lurzoruaren nibelazio bat topatzen dugu betelan handi batek eginda (U.E2). Baselizaren pareta batzuk betelan horren gainean eraikitzen dira eta elizaren zoladura desberdina ere betelan hori erabiltzen dute base moduan

Laugarren fasea ermitaren eraiki aurretikoa izango zen, ebakidura circular bat (U.E.5) da bertako harkaitzean egindakoa eta 70cm-ko diametroa eta 40 cm-ko sakonera duena. Zerbaiten euskarri lanak betetzeko egindako ebakidura izango zen baina ez daukagu benetan tinko baieztatzen digan ezer hori esateko.

Indusketak eman digun informazioa, orokorrean, ez da mota honetako indusketek eman ohi dutenaren oso bestelakoa. Baina benetan harritzen gaituena material arkeologikoaren eskasia da bai maila zaharretan bai maila garaikideetan. Hau esan, lehenengo eta bigarren zundaketetan ez dugu aurkitu garantzi arkeologikoa duen arrastorik, kenduta lehen aipatutako zementuzko zoladura (U.E.1) eta nibelazioa egiteko erabili zute betelana (U.E.2) eta koruko pilaretako zapatarentzako ebakidura bertan egingo da.

Hirugarren zundaketan eman dira garantís handiagoa duten aurkikuntzak, alde batetik baselizak izan dituen zoladura berritze desberdinak, eta bestetik elizaren aurretiko fase historiko bat (U.E.5), ebakidura hau betetzen duen geruza sostengu bezela erabiltzen bait dute baselizako ekialdeko-mendebaldeko eta iparraldeko paretek.

Otras Intervenciones

Hondarribin kokatzen den kale nagusiko 21. zenbakian egin behar diren lanengatik, orubearen analisi historiko arkeologikoa egitera bultzatuak izan gara. Horretarako bi zundaketa 1,5m X 1,5m egin genituen. Interbentzio arkeologikoa orubeko lanak hasita zeudela burutu zen bertako estratigrafiaren 40 cm kendu zituztelarik, I hormaren zati batean 1,5m X 1m lekukoa utzi ziguten. Hori izan zen gure lehenengo zundaketaren hasierako lekua, baina orubeko iparraldeko hormaren zapataren mailara iritsi ginenean, babes neurri bezala zundaketa iparraldera mugitu genuen.

1. Zundaketa

Bertako sorua kendu eta gero nibelazio geruza aretsu batekin topatu ginen non zementuzko tuberia bat sartuta zegoena (etxeko saneamentuena seguraski). Gu etorri aurretik solare guztian geruza hau egongo zen, eta seguraski garantzi arkeologikoa zeukan ezer ez zen galdu kendu zutenean. Betelan hau beste kapa aretsu eta marroi ilunago batean sostengatzen da harri koxkorrez ugari dituena.Maila nahiko horizontala eta gorritutako zonaldeak ditu zundaketaren zabaltzearen Mendebaldean. Maila honen azala nahiko konpaktua da beraz uste dugu soru baten zatia izango zela.

Orubearen hegoaldeko pareta maila honetan sostengatzen da. Betelana kendu ostean, kutsu organikoa daukan buztin Berdezka batekin topo egiten dugu, maila ertainekoa trinkoera duena. Maila honetan pentsatzen dugu zundaketa mugitzea segurtasun neurri bezela.

Aipatutako geruza berde-buztintsu (U.E.307) zuzenean bertako buztinaren gainean dago (U.E. 309) eta biak hainbat ebakigaitik moztuta daude. Zundaketaren zabaltze lanetan nahiz hasierako zundaketan hainbat ebakidura handi aurkitzen ditugu (metro bateko diametrodunak) buztin geruza desberdinak mozten dituztelarik eta are beltz batez beteta. Are beltz geruza honetan (U.E.304) aurkitu ditugu interes arkeologikoa duten materialeak, garai zehaztugabeko bi txanpon (zaharberritze lanak burutu eta gero noizkoak diren jakin izando ahal dela suposatzen dugu).

2. Zundaketa

Bigarren zundaketa ipintzen geundenean konturatzen gara etxeko sameamendu hobiak azpitik pastasen direla, eta bertan egon ahal zen estratigrafia moztuta aurkituko dugula. Bigaren zundaketa honetan ere hasierako 40 cm obrako lanek jan dituzte gu etorri aurretik. Lehengo zundaketan bezalako mailaketa estratigrafikoa dauka. Hasiera bateko betelana eta gero buztin berdetsua agertzen da U.E. 304 eta U.E 307 aren oso antzerakoak. Buztin berdearen azpian bertako buztina agertzen zaigularik. Zundaketa honetan ere ebakidura bat aurkitzen dugu, kaparen ekialdetik mendebalderako bidean.

Ondorioak

Ebakidura hau lehenengo zundaketan aurkitutakoarekin bat datorrela uste dugu.Aurkitutako erraztuen mailaketa estratigrafiko bat egiterako orduan, hau esan dezakegu zaharretik berriagora: Bertako buztin naturalaren gainean buztin berdeago bat dago. Bertan ebakidura batzuk egiten dira tamainu desberdinetakoak (poste zulo txikietatik metro bateko diametroa duten zirkuluetara); buztin naturala eta buztin berdea biak moztuz. Zulo hauek betelan aretsu eta ilun batekin betetzen dira maila horizontal bat lortzeko, seguraski soru bat egiteko intentziorekin.

Kontextu historiko honetan berreskuratu ditugu bi txanponak, espero dugu geruza honen datazio erlatiboa emateko gai izando direla. Ustezko soru honen gainean gorritze mailak agertzen zaizkigu, suaren erabilerarekin zerikusia izan ahal dutenak.
Arezko betelan horren gainean eraikitzen da etxearen iparraldeko pareta. Maila hauen gainean Arezzo beste betaln bat egiten da gaur eguneko soruaren nibelazioa geruza bezela.

Beste eskuhartze batzu

2010 urtarrilaren azkenengo astean Erretengibel S.L. gurekin harremanetan jarri zen Tolosako Plaza berria 2 egin behar ziren berrikuntzak eta, babes neurri modura zundaketa estratigrafikoak egitea proposatzen dugu. Inguruko orubeetan egindako azterketak hartuta (erdiaroko harresiaren zatiak aurkitu zirenak),aukeratzen dugu zundaketak harresiaren norabide logikoan egitea, arreciaren arrastorik egon eskero aurkitu asmoz.

Aurkitutako eraikuntza gehienak gaur eguneko etxeen parteak dira, kenduta hegoekialdean aurkitutako horma zatia. Horma horrek 110cm Zabaleta ditu eta etxeen paretak bertan sostengatzen dira. Karehaitz landuz eginda dago eta argamasa erabiltzen dute lotura moduan. Bertako buztinean sostengatzen da eta ipar mendebaldeako jeitsiera aprobetxatuz. Tolosako alde zaharreko ipar mendebaldean aurkituta ere arreciaren zati honek ez du eskinarik marrazten baizik 7 metrotako linea zuzen bat IE-HM-ko norabidearekin (HM aldean horma ez da aurkitu baina argamasaren arrasto garbi bat bai). Eraikuntza honen sekzioa zeihartua dagüela barrurako joera duelarik(H). Aurkikuntza honen bitartez Tolosa zaharreko babes neurrien azterketetan argi bat pizten da

Otras Intervenciones

Silo

A finales del mes de Septiembre de 2010 recibimos el encargo de realizar la valoración previa en esta obra de Subijana-morillas. Como primer paso para calibrar el potencial e interés arqueológico de la zona, procedimos a consultar los precedentes y referencias conocidas, para lo que realizamos una consulta en el catalogo general de patrimonio del Gobierno Vasco.

Tras acordar con la empresa adjudicataria una valoración previa del trazado de la obra, se revisaron los antecedentes arriba citados y se procedió a realizar una prospección arqueológica en toda la superficie a afectar.
Se propusieron cuatro sondeos, con la metodología mixta. En las secciones expuestas comprobamos que la estratigrafía presenta muy diferentes patrones, aunque solo uno de estos ofreció evidencias de afección antrópica de interés arqueológico.

Aunque se recogen materiales arqueológicos en diferentes partes de la expropiación, las únicas evidencias de interés arqueológico documentadas in situ serían las registradas en el sondeo nº2. Es aquí donde encontramos los restos de dos silos estratigráficamente superpuestos que a su vez son afectados por una excavación posterior.

Resulta difícil concretar la cronología de estos silos, ya que los rellenos encontrados en ellos (en los que documentamos material cerámico antiguo) no se encuentran en posición primaria, si no que corresponden a aportes posteriores a su abandono.

Desconocemos a su vez, la funcionalidad del corte que afecta el lado N-E de estos silos, aunque la composición estratigráfica de su relleno sugiere una función de drenaje o una amortización de un cauce en progresiva aceleración de su caudal.

Otras Intervenciones

2010 uztailean , Logroño-Agoncilloko aeroportuko lanen jarraipen arkeologikoarekin hasi zen Suhar arkeologi elkartea. Lan egin beharreko eremua hiru zonaldetan banatzen da; 11 burualdea, zahorraseko harrobia eta 29 burualdea.

Zonalde hau ibai baten meandroaren inguruan kokatzen da eta estratigrafia oso lotua dago ibaiaren eraginera, are eta harrikoxkor geruza desberdinak jarraiki ikusten ditugularik.

Nahiz eta, lanak egingo diren zonaldeak babes arkeologikoa duten aztarnategi katalogaturik ez izan, jarraipen arkeologikoa egitea gomendatzen da lur mugimendu handiak egongo direnean.

Jarraipen hauek arkeologo baten bitartez egin ziren nork obra guztian egindako zundaketa, zanja eta mozketa guztiak erregistratu eta estratigrafiaren analisi bat egin zuen, material arkeologikoen prezentzia aztertuz. Horrez gain, arkeologoak lur mugimenduak burutuko ziren lekuetan miaketa zehatz bat egin zuen.

Jarraipena egin den zazpi hilabetetan zehar ez dugu interes arkeologikoa duen elementurik aurkitu, ez lur mugimenduak egin diren geruzetan ezta beraiek utzitako sekzioetan.

Foto aerea de 1954

Nahiz eta, lanen esparrua urria izan garantzi arkeologikoa duten zonalde dexente agertzen zaizkigu. Kasu gehienetan, obraren lanek ez ditu zuzenean reagiten. Beharrezkoa ikusten dugu, babes arkeologikoa duten zonaldeen hurbiltasunagatik arkeologo baten prezentzia, lanen jarraipen arkeologikoa egiteko eta lehen aipatutako kultura ondaren babeserako.

Horrez gain, litekeen aurkikuntza berriekin tentuz egon beharko ginateke, beraien balorazio eta katalogaziorako. Jarraipen hau arkeologo baten prezentziarekin beteko litzateke lur mugimendu nabarmenak dauden bitartean.

Horrez gain, Cordoba baserrian indusketa arkeologiko baten beharra ikusten dugu bidea gainetik pastasen bait da. Baserriak horma barruko babes maila dauka eta indusketa espazio hortara zabalduko genuke.

ZUMALAKARREGIren GOTORLEKUA

Azterketa batzuen emaitzen baieztatu digute Lehenengo gerra Karlistetako gotorleku baten arrastoak daudela bidearen esparruan. Nahiz eta aztarnategia katalogaturik ez egon eta babes mailarik ez izan beraren interes historiko-arkeologikoa ukaezina da.

Ez genekien, gaur egunerarte. Aireko argazkien azterketa zehatz batek argitaratu digu, gotorleku Karlista baten oinplanta izan ahal dena. Oinplantaren forma eta eskuizkribuetakoa bat etortzen direlarik. Gaur egunean bere babes eremua ez da ikusten baian 1954 aire argazki batzueie esker argi ikusten da bere forma. Indusketa arkeologikoa gomendatzen dugu bidearen lanek gotorlekuaren zati handi bat suntsitzen bait dute, gotorlekuaren sarrera eta dorre bat hain zuzen ere.

Otros Proyectos

am vulputem volorercipis atem iure el estrud molorem in venit wisl ulluptat vendion sendre do commy nulla amet, volorem veliquat irilla faccum dunt acing ent duipis eu facin ex elestrud te min utpatin henim dolesendrem ectem alis dit lum nim zzriustrud ex enit autatum nisl ut wisci bla feu feugiamconse dolortie verilla faccum volortin exer ipsusci erillutatem ver susci elis doloreet nim in henit nisis ad ea feuipit ercincin esequat incilis ad dion hendiamet acilit alit lamet lumsandre duisse duis ex el dolortis nim ilis nullam nibh eum velenisit vercil elent veliqui psummodiat nim euisl dolore magnibh euisisi.

Otros Intervenciones

La primera semana de Febrero de 2010, responsables del ayuntamiento de Ataun se pusieron en contacto con Suhar Arkeologia Elkartea, con objeto de acordar las medidas correctoras o preventivas a tomar en los trabajos de excavación del aparcamiento subterráneo a construir junto a la Iglesia de San Martín de Tours.

Se preveía afectar a la práctica totalidad de la superficie de la plaza de San Martín, incluyendo las proximidades de la propia parroquia, por lo que se propusieron las siguientes medidas;
-Limpieza y registro de las partes visibles de la antepara del molino Eleizalde
-Localización y excavación del canal y la parte de la citada antepara que se encontraba cubierta.
- Realización de sondeos en torno a la Parroquia de San Martín de Tours.

Encontramos que el canal cruzaba la plaza de SE a NW girando al W una vez superada la parroquia para llegar al aldaporo. En el punto de unión del canal con el depósito, este se abre dibujando una forma trapezoidal. El aldaporo fue construido en forma de rectángulo alargado de aproximadamente 5x15m utilizando grandes lajas de arenisca. En el fondo encontramos dos sumideros realizados con el mismo material, que daban al antiguo molino, hoy desaparecido. Las lajas de estos sumideros presentaban marcas de cantero indicando probablemente su ubicación a la hora de montarlos.

Una vez registrada la estructura se procedió al seguimiento de obra en el que se detecto que una de estas losas presentaba una inscripción oculta en su cara inferior, donde se databa la obra en 1589. Aunque esta inscripción (probablemente fuera de su contexto original) aporta una valiosa información, sabemos por la documentación existente que la construcción original es anterior a esta fecha.

Uno de los sondeos realizados en torno a la parroquia de San Martín de Tours, ofreció resultados arqueológicamente positivos. En el lado SE del templo localizamos dos tumbas cubiertas por grandes lajas, excavadas sobre las arcillas naturales. Al levantar las cubiertas nos encontramos con un enterramiento infantil y otro adulto en relativas buenas condiciones de conservación. Las tumbas estaban realizadas principalmente con lajas de caliza complementadas puntualmente con muretes.

Al localizar estas dos tumbas, se decidió abrir el sondeo con objeto de localizar nuevas inhumaciones. En vez de esto lo que nos encontramos fue el fondo de un horno de fundición de campana, probablemente correspondiente al campanario situado directamente encima del hallazgo. Una moneda encontrada en el lugar (aunque probablemente fuera de contexto estratigráfico) y la documentación consultada nos hacen suponer que este horno data del siglo XVII o XVIII.

Otras Intervenciones

2010eko udan eginiko bigarren kanpaina honetan lorturiko emaitzek, bi ondorio nagusitara garamatzate; Batetik, harresiaren baieztatze eta, neurri batean, definitzea: bertan eginiko zundaketak, 2m inguru zabal dituen harresi baten aztarnak erakusten dizkigu.. Harresi hauek bi lerro zentrokidetan banatzen dira, behekaldekoaren erdi aldera irekiera bat nabarmentzen delarik (esku-errota zirkular bat bertan jaso zen).

Bestetik, aurkituriko brontzezko piezak eta joan den ekinaldiko esku errotak, aztarnategi honen berezitasuna azpimarratzen dute. Harresiaren egitura “kompaktoa” ere erabat ezoiko dugu lehenago aipatu bezala eta horaindik ez dugu lehen harresi lerroaren erdialdean nabarmentzen den tumuloa ikutu, sarrerarekin loturiko egituraren bat izkuta dezakeelarik.

Kronologia zehazteaz gain, ekinaldi honetan bizitoki izaeraren beste adierazgarri bat (txabola hondo edo postezuloak) definitzea denuen helburu, eta naiz eta burni eskoria agertzen den gune bat mugatu eta bizigune baten zati bat izan daitekeen egitura bat definitzen hasi, ez dugu helburu hau guztiz hasetu.

Datorren ekinaldirako txabola edo etxola aztarnak bilatzeaz gain, aurtengoan hasiriko zundaketak zabaltzea izango dugu helburu (3.a batez ere), datazio radiokarboniko bidezko kronologia zehazte batez gain.

Otras Intervenciones